Θα μπορούσε να καταγραφεί σαν ένα ακόμη περιστατικό αδιερεύνητης και ατιμώρητης αστυνομικής βίας σε βάρος πολιτών. Ο Χρήστος Χρονόπουλος, άτομο με φανερό ψυχικό πρόβλημα, που τον Μάιο του 2007, λίγες ώρες μετά τη σύλληψή του και τη μεταφορά του στο αστυνομικό τμήμα Καλλιθέας, βρέθηκε να χαροπαλεύει στο νοσοκομείο με βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση και άλλα χτυπήματα, δεν είναι ακόμη και σήμερα σε θέση να μιλήσει.

Ο Χρ. Χρονόπουλος υποφέρει από δυσχέρεια βάδισης και αμνησία 3,5 χρόνια μετά την περιπέτειά του. Υποφέρει από δυσχέρεια βάδισης, νοητική έκπτωση, κρίσεις επιληψίας, ακράτεια, διαταραχές όρασης και μετατραυματική αμνησία!

Και όμως, παρ' όλα αυτά, οι υπεύθυνοι αξιωματούχοι της ΕΛ.ΑΣ., έσπευσαν τότε, με μια τυπική ΕΔΕ, να απαλλάξουν πανηγυρικά όλους τους εμπλεκόμενους αστυνομικούς από κάθε κατηγορία, χωρίς να τους καλέσουν καν σε απολογία! Η Δικαιοσύνη όμως, η οποία επιλήφθηκε ύστερα από μήνυση που κατέθεσε ο δικηγόρος Θ. Μαντάς, εκ μέρους των συγγενών του θύματος, έχει διαφορετική γνώμη.

Παραπομπή για κακούργημα

Εισαγγελική πρόταση ζητάει να παραπεμφθούν σε δίκη για διάπραξη βασανιστηρίων (κακούργημα που τιμωρείται με κάθειρξη), τέσσερις αστυνομικοί, οι οποίοι κατηγορούνται ότι ξυλοκόπησαν άγρια τον άτυχο Χρ. Χρονόπουλο, μέσα στο αστυνομικό τμήμα.

Η εισαγγελική λειτουργός Ιφιγένεια Γάκη αμφισβητεί ευθέως όχι μόνο τους ισχυρισμούς των αστυνομικών αλλά και μαρτυρικές καταθέσεις (ιδιοκτητών μπαρ και καφετέριας), που «απαλλάσσουν» τους αστυνομικούς από κάθε ευθύνη, υποστηρίζοντας ότι το θύμα «αυτοτραυματίσθηκε» όταν στην προσπάθειά του να αποφύγει τη σύλληψη, χτύπησε το κεφάλι του στον πάγκο ενός μπαρ!

Το περιστατικό έγινε το βράδυ της 22-5-2007, όταν, σύμφωνα με την πρόταση, ο Χρονόπουλος, επιδεικνύοντας μια ιδιόρρυθμη και αντισυμβατική συμπεριφορά, ενοχλούσε τους περίοικους. Οι αστυνομικοί της Αμεσης Δράσης που ειδοποιήθηκαν του έβαλαν χειροπέδες και τον οδήγησαν στο αστυνομικό τμήμα Καλλιθέας. Από εκεί, 2,5 ώρες αργότερα, μεταφέρθηκε σε ημικωματώδη κατάσταση με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ στο νοσοκομείο, εγχειρίσθηκε και μπήκε στην εντατική!

Οπως αναφέρει η εισαγγελέας, οι αστυνομικοί στην αρχή μιλούσαν για «χρήση ουσιών», ενώ ο αξιωματικός υπηρεσίας δίστασε να ενημερώσει τους γιατρούς για την ταυτότητά του, αν και τη γνώριζε από τη προσαγωγή του. Ο Χρονόπουλος είχε άλλωστε πάνω του δίπλωμα οδήγησης (το οποίο βρήκαν και οι γιατροί)!

Κατά την εισαγγελέα, η εκδοχή ότι ο Χρονόπουλος χτύπησε μόνος του δεν είναι πειστική, καθώς ουδείς φέρεται να ανησυχεί και να δείχνει το παραμικρό ενδιαφέρον για το χτύπημα αυτό. Ούτε βέβαια παρατηρήθηκαν αμέσως μετά κάποια συμπτώματα (π.χ. ζάλη, κ.ά.). Είναι επίσης περίεργο, ότι οι αστυνομικοί κατέγραψαν το περιστατικό στα βιβλία τους, τέσσερις ώρες μετά την προσαγωγή του και αφού πρώτα τους ζήτησαν πληροφορίες οι γιατροί του νοσοκομείου!

Κακοποιήθηκε στο κελί

Κατά την πρόταση, το γεγονός ότι ο Χρονόπουλος εισέρχεται στο αστυνομικό τμήμα ψυχικώς διεγερμένος αλλά υγιής, χωρίς τραύματα, διαυγής και ομιλητικός, ενώ βγαίνει σε ημικωματώδη κατάσταση με πολλαπλά τραύματα, δεν μπορεί να εξηγηθεί παρά μόνο ως κακοποίησή του διά ξυλοδαρμού!

Η εισαγγελέας πιθανολογεί ότι ο άτυχος κρατούμενος κακοποιήθηκε και ξυλοκοπήθηκε μέσα στο κελί του στο αστυνομικό τμήμα, με «θλώντα αμβλέα όργανα» στο σώμα και το κεφάλι, από τους τέσσερις αστυνομικούς (δύο της Αμεσης Δράσης που τον συνέλαβαν, τον αξιωματικό υπηρεσίας και τον δεσμοφύλακα). Θεωρεί έτσι, ότι προέκυψαν επαρκείς ενδείξεις για να παραπεμφθούν και οι τέσσερις σε δίκη στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο, με την κατηγορία της διακεκριμένης σωματικής κάκωσης που είχε ως αποτέλεσμα βαριά σωματική βλάβη (τιμωρείται με κάθειρξη τουλάχιστον 10 ετών).

Την τελική απόφαση θα πάρει το συμβούλιο πλημμελειοδικών. Ωστόσο οι παραπομπές αστυνομικών για πράξεις βίας και αυθαιρεσίας γίνονται μέχρι σήμερα με εξαιρετική φειδώ.


ΕΛ.ΑΣ.: 83 σε διαθεσιμότητα

Η ατιμωρησία των αστυνομικών είναι ένα γενικευμένο φαινόμενο που ενισχύει τις τάσεις διαφθοράς στην ΕΛ.ΑΣ.

Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει θίξει με αλλεπάλληλα πορίσματα το θέμα, ζητώντας ριζική αναμόρφωση του πειθαρχικού δικαίου των αστυνομικών.

Η κυβέρνηση εξήγγειλε αλλαγές, όπως η συμμετοχή δικαστικού λειτουργού στα πειθαρχικά συμβούλια των αστυνομικών (β' βαθμού) και θεσμοθέτηση διαδικασίας αυτόφωρου πειθαρχικού με παραπομπή εξπρές στα πειθαρχικά όργανα όταν τα αδικήματα είναι αυταπόδεικτα.

Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, το εξάμηνο Οκτωβρίου 2009-Απριλίου 2010, ετέθησαν σε διαθεσιμότητα 83 αστυνομικοί για βασανιστήρια και άλλες προσβολές της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, χρήση πυροβόλων όπλων, αντικανονική συμπεριφορά και άλλα αδικήματα. Σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, τετραπλασιάστηκαν οι ΕΔΕ για υποθέσεις βασανιστηρίων, κακομεταχείρισης πολιτών, κακοποίησης και βάναυσης συμπεριφοράς.

Μια βασική αρχή που το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων επιβάλλει με σωρεία αποφάσεών του είναι να διενεργείται δικαστική έρευνα σε όλες τις υποθέσεις κακοποίησης ατόμων τα οποία βρίσκονταν προηγουμένως στη διάθεση της αστυνομίας (κρατούμενοι, συλληφθέντες κ.ά.). Αλλά και στον τομέα αυτόν μέχρι σήμερα, οι εισαγγελικές και δικαστικές αρχές εμφανίζονται ακόμη διστακτικές.

 

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΧΕΤΙΚΑ:

1.  Αστυνομική βαρβαρότητα κατά ψυχικά πασχόντων - Ανακοίνωση - 18/6/2007 από psyspirosi.gr

2. Όχι στο νέο κουκούλωμα της αστυνομικής βαρβαρότητας στο Α.Τ. Καλλιθέας - Ανακοίνωση- 14/2/2009 από psyspirosi.gr

 

Ομιλία του Peter Lehmann, με την ευκαιρία της αναγόρευσης σε Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης,

στις 28 Σεπτεμβρίου 2010.

 

 

Ο όρος «ανθρωπιστική Αντιψυχιατρική» γίνεται συχνά αντικείμενο παρερμηνείας, εξαιτίας του γεγονότος ότι η «Αντιψυχιατρική» χρησιμοποιείται με διαφορετικό τρόπο σε διαφορετικές χώρες, εκφράζοντας τα ιδιαίτερα πολιτισμικά τους χαρακτηριστικά. Η σύγχρονη ανθρωπιστική Αντιψυχιατρική είναι για τους ίδιους τους χρήστες ένα μη δογματικό κίνημα. Το ελληνικό πρόθεμα «Αντί» σημαίνει κάτι περισσότερο από «αντίθετα». Σημαίνει, επίσης, «εναλλακτική», «πέρα από» ή «ανεξάρτητη».

Η ανθρωπιστική Αντιψυχιατρική είναι προσανατολισμένη προς το συμφέρον των (πρώην) χρηστών και επιζώντων της Ψυχιατρικής, των οποίων κύριο μέλημα αποτελεί η αυτοδιάθεση και η αποφυγή της σωματικής βλάβης. Η ανθρωπιστική Aντιψυχιατρική διαπνέεται από πνεύμα αντίστασης και από τη θεμελιώδη πεποίθηση ότι:

* Η ψυχιατρική ως επιστημονικός κλάδος δεν μπορεί να ανταποκριθεί στην προσδοκία της επίλυσης προβλημάτων ψυχικής υγείας, η φύση των οποίων είναι σε μεγάλο βαθμό κοινωνική.

* Η ροπή της προς τη χρήση βίας αλλά και οι πρακτικές βίας που χρησιμοποιεί συνιστούν απειλή, και

* Οι διαγνωστικές μέθοδοι που χρησιμοποιεί συσκοτίζουν τα πραγματικά προβλήματα των ατόμων στην κοινωνία.

Για τους λόγους αυτούς, η ανθρωπιστική Aντιψυχιατρική επιδιώκει:

* Την ανάπτυξη επαρκούς και αποτελεσματικής βοήθειας για τα άτομα με συναισθηματικές δυσκολίες

* Τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των ατόμων με τέτοιες δυσκολίες για φροντίδα, σε ισότιμη βάση με τους “κανονικούς” ασθενείς

* Τη συνένωση των δυνάμεών της και τη συνεργασία με άλλες ομάδες που παλεύουν για τα ανθρώπινα δικαιώματα και με ομάδες αυτοβοήθειας

* Την υποστήριξη αυτών που σταματούν τη χρήση ψυχιατρικών φαρμάκων με τη χρήση εναλλακτικών και λιγότερο τοξικά ψυχοτρόπων ουσιών

* Την απαγόρευση του ηλεκτροσόκ

* Την ανάπτυξη νέων τρόπων να ζει κανείς με την τρέλα και τη διαφορά-με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ανεξαρτησία από θεσμικά όργανα

* Την ανεκτικότητα, το σεβασμό και τη θετική αποτίμηση της διαφορετικότητας σε όλα τα επίπεδα της ζωής.

Η Ψυχιατρική Απειλή ως ευρύ Κοινωνικό Πρόβλημα

Το πρόβλημα της έλλειψης υποστήριξης σε περιόδους συναισθηματικού στρες δεν επηρεάζει μόνο μια μικρή μειονότητα ατόμων. Επηρεάζει ένα ευρύ φάσμα ατόμων και κοινωνικών ομάδων: αυτούς που άμεσα πλήττονται, τους συγγενείς, τα παιδιά τους, τους ηλικιωμένους και τους περιθωριοποιημένους. Η προστασία από την ψυχιατρική βία μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του άγχους για το σύνολο της κοινωνίας. Εξάλλου, εκτός από τις θετικές επιπτώσεις στην υγεία της κοινωνίας, ο περιορισμός της πλημμύρας των συνταγών για ψυχοτρόπα φάρμακα και η μείωση των συνεπακόλουθων δευτερογενών ασθενειών, όπως αποκαλούνται -που καταλήγουν σε σοβαρές σωματικές, ψυχολογικές και κοινωνικές αναπηρίες- θα σήμαινε και δραστική μείωση του κόστους. Η κατανόηση και συμπάθεια για τον πόνο που βιώνουν άτομα με ψύχωση ή κατάθλιψη -που έχουν τις ρίζες τους στον πολιτισμό μας και στον τρόπο με τον οποίο αυτός βιώνεται- μπορούν να οδηγήσουν στη διαμόρφωση μιας βαθιάς προσωπικής γνώσης και αντίληψης για τα πράγματα και στην πρόληψη της απομόνωσης και της αποξένωσης.

Σύγχρονα Νευροληπτικά – Πρόοδος;

Η συμβατική ψυχιατρική επιστήμη υποστηρίζει ότι τα ψυχοτρόπα φάρμακα, ιδίως τα νευροληπτικά, έχουν ωφέλιμη αντι-ψυχωσική δράση. Οι ασθενείς που κάνουν χρήση αυτών των φαρμάκων ανταποκρίνονται στη θεραπεία, τα συμπτώματα της ψύχωσης περιορίζονται, η ασθένεια προλαμβάνεται ή και θεραπεύεται, η ποιότητα ζωής των ψυχιατρικών ασθενών βελτιώνεται, επιτρέποντάς τους να ενταχθούν στην κοινωνία και να εργαστούν. Σε διαφορετικά όμως πλαίσια, όπου οι ψυχίατροι πιστεύουν ότι είναι μόνοι και «απαρατήρητοι» ,τείνουν να χρησιμοποιούν ένα διαφορετικό λεξιλόγιο για τα φάρμακα και τις επιπτώσεις τους. Τότε μιλάνε για ασθενείς που έχουν «συναισθηματικά εν-τοιχιστεί», για ανθρώπους με συναισθηματική «πανοπλία», για «πτώματα του Haldol» (του αντιψυχωσικού φαρμάκου Ηaloperidol), για «το σύνδρομο ζόμπι» και το «σύνδρομο του σπασμένου φτερού».
Οι ψυχίατροι δε σταματούν να μας λένε ότι τα ατελείωτα κύματα των νέων ψυχοφαρμάκων προκαλούν όλο και λιγότερες παρενέργειες και είναι όλο και περισσότερο ανεκτά. Αυτά μπορεί να τα διαβάσει κανείς στο έντυπο υλικό που προωθούν τα τμήματα μάρκετινγκ των φαρμακευτικών εταιρειών.

Η γλώσσα των εντύπων αυτών ωστόσο, διαφέρει από αυτή που χρησιμοποιεί σε ένα ψυχιατρικό περιοδικό το 2003 ο Gerhard Ebner, Πρόεδρος του Ελβετικού Συνδέσμου Διευθυντών Ψυχιατρικών Κλινικών (ο οποίος συμμετείχε στην Συμβουλευτική Επιτροπή της Janssen Pharmaceuticals σχετικά με την εισαγωγή του αντιψυχωσικού φαρμάκου Risperdal Consta). Στο συγκεκριμένο περιοδικό ο Ebner τονίζει ότι η βασική διαφορά μεταξύ των τυπικών και των λεγόμενων «άτυπων» νευροληπτικών έγκειται στην αύξηση της συμμόρφωσης του ασθενούς που τα τελευταία προκαλούν. Με άλλα λόγια, τα νέα νευροληπτικά αυξάνουν την τάση των ασθενών να υποκύπτουν στις πρακτικές του ψυχιατρικού κατεστημένου:
«Δεν πρόκειται για λιγότερες παρενέργειες, αλλά για διαφορετικές οι οποίες μπορεί να είναι εξίσου εξουθενωτικές για τον οργανισμό, ακόμη και αν ο ασθενής δεν είναι σε θέση να τις αντιληφθεί άμεσα. Επομένως, οι ασθενείς μπορεί να είναι πρόθυμοι να πάρουν αυτά τα φάρμακα, επειδή δεν υποφέρουν πλέον άμεσα και σε τόσο μεγάλο βαθμό από τις βασανιστικές δυσκινησίες και τις εξωπυραμιδικές ανεπιθύμητες παρενέργειες» (
Ebner, 2003, σ. 30).
Οι μελέτες και οι δημοσιεύσεις δείχνουν ότι οι ασθενείς ποτέ δεν ενημερώνονται σωστά για τους κινδύνους και τις λεγόμενες παρενέργειες της ψυχιατρικής θεραπείας. Δείχνουν επίσης ότι δεν παρέχονται ούτε πληροφορίες, ούτε και βοήθεια στην περίπτωση που κάποιος προσπαθεί να «κόψει» τη θεραπεία (
Lahti, 2008). Τα ανθρώπινα δικαιώματα παραβιάζονται συστηματικά: τα άτομα με ψυχιατρικές διαγνώσεις βιώνουν κατάφωρες διακρίσεις στο πλαίσιο των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης. Βοήθεια για την επίλυση των προβλημάτων που καταρχήν οδήγησαν στην ψυχιατρική εμπειρία του ασθενούς σπάνια παρέχεται, ενώ η θεραπεία συχνά συνιστά μια τραυματική εμπειρία που οδηγεί σε χρόνια ψυχιατρικοποίηση. Όλα αυτά συμβαίνουν χωρίς να έχουν την παραμικρή επίπτωση στους ψυχιάτρους, οι οποίοι μέχρι πρόσφατα κακομεταχειριζόταν ακόμη και εφήβους ασθενείς, χωρίς οποιαδήποτε νομική συναίνεση, με ηλεκτρο-σοκ και ινσουλινο-σοκ, και οι οποίοι παραμένουν, παρόλα αυτά, αξιοσέβαστα μέλη της «αδελφότητας» τους. Ένα τέτοιο ιδιαίτερα αξιοσέβαστο μέλος αποτελεί ο Γερμανός ψυχίατρος Henrik Uwe Peters, επίτιμο μέλος της Παγκόσμιας Ψυχιατρικής Εταιρείας (Lehmann, 2010). Τα ψυχοτρόπα φάρμακα-όπως ακριβώς και το αλκοόλ- μπορούν να εξουδετερώσουν τα συναισθηματικά προβλήματα για ένα βραχύ χρονικό διάστημα, οδηγώντας όμως έτσι στην αύξηση της δυστυχίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
Το πόσο σημαντική είναι η θεμελιωμένη επαγγελματική πληροφόρηση των ψυχιατρικών ασθενών, προκειμένου να μπορούν να σταθμίσουν τους κινδύνους και τα οφέλη των ψυχοτρόπων φαρμάκων και να αποφασίσουν οι ίδιοι αν θα τα πάρουν ή όχι, μπορεί να γίνει αντιληπτό αν εξετάσουμε τους πιο γνωστούς κινδύνους που συνοδεύουν τα σύγχρονα άτυπα νευροληπτικά. Το
Remoxipride (Roxiam R), για παράδειγμα, παρουσιάστηκε το 1991 ως ένα «τριαντάφυλλο χωρίς αγκάθια», ως ένα καλά ανεκτό φάρμακο, χωρίς παρενέργειες. Αποσύρθηκε από την αγορά τρία χρόνια αργότερα, από τον παρασκευαστή, γιατί προκάλεσε μια σειρά κρουσμάτων «απλαστικής αναιμίας» (αναιμίας που χαρακτηρίζεται από τη μείωση των ερυθρών και των λευκών αιμοσφαιρίων λόγω βλάβης στο «αιμοποιητικό σύστημα») η οποία είναι επικίνδυνη για τη ζωή. Ωστόσο, αυτό το «φάρμακο» είναι ακόμη διαθέσιμο.

Ένα άλλο παράδειγμα άτυπου νευροληπτικού με προβλήματα ανεκτικότητας είναι η σερτινδόλη (Serdolect R), που για πολύ καιρό θεωρούνταν ότι προκαλεί ελάχιστες παρενέργειες. Το 1998, σε ιατρικές βάσεις δεδομένων στο Διαδίκτυο, θα μπορούσε να συναντήσει κανείς ακόμη και τη φράση «απαλλαγμένο από παρενέργειες» για το συγκεκριμένο φάρμακο. Ωστόσο, στις αρχές Δεκεμβρίου του 1998 στο Ελβετικό ιατρικό περιοδικό Ärzte Zeitung υπάρχει το ακόλουθο απόσπασμα: «Η πώληση του φαρμάκου Serdolect (R) σταμάτησε, εξαιτίας σοβαρών καρδιακών παρενεργειών και θανάτων που προκάλεσε». Οι θάνατοι στους οποίους αναφερόταν το δημοσίευμα στη συνέχεια «θάφτηκαν», σε αντίθεση με το φάρμακο Serdolect (R).
Τα νέα άτυπα νευροληπτικά που συνεχώς εμφανίζονται -το τελευταίο είναι το
asenapine (Saphris R)- είναι όλα υψηλού κινδύνου. Σημαντικοί κίνδυνοι που συνδέονται με τη χρήση τους είναι: Σύνδρομο Ελλειμματικής Λειτουργίας Προκαλούμενο από Ουσίες (DIDS), παχυσαρκία, υπερχοληστεριναιμία, διαβήτης, μη αναστρέψιμες αλλαγές στον υποδοχέα, υπεύθυνες για όψιμη δυσκινησία, αυξημένος κυτταρικό θάνατο (απόπτωση) και θνησιμότητα, ειδικά όταν χορηγούνται σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα. Οι άτυπες αλλαγές του υποδοχέα, μάλιστα, συνδέονται και με τον βάσιμο κίνδυνο εμφάνισης όψιμων ψυχώσεων. Οι όψιμες ψυχώσεις είναι ψυχολογικές διαταραχές που μπορεί να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια της θεραπείας με νευροληπτικά, κατά τη διάρκεια διακοπής τους ή και αργότερα και είναι χαρακτηριστικές των άτυπων νευροληπτικών. Οι Urban  Ungerstedt και Tomas Ljungberg του Ινστιτούτου Karolinska της Στοκχόλμης, δημοσίευσαν τα αποτελέσματα συγκριτικών μελετών που διεξήγαγαν σε αρουραίους. Σε κάποιους από τους αρουραίους χορηγήθηκε το συμβατικό νευροληπτικό αλοπεριδόλη ενώ σε άλλους (ομάδα σύγκρισης) το άτυπο νευροληπτικό κλοζαπίνη (Leponex R). Σύμφωνα με τους Ungerstedt και Ljungberg, τα άτυπα νευροληπτικά τροποποιούν τους υποτύπους συγκεκριμένων υποδοχέων ντοπαμίνης, προκαλούν υπερευαισθησία σε αυτούς και συμβάλλουν στην εμφάνιση νέων, οξέων ή χρόνιων ισχυρών ψυχώσεων οργανικής προέλευσης, που μπορούν να γίνουν κατανοητές ως η άλλη όψη της «όψιμης δυσκινησίας» (Ungerstedt & Ljungberg, 1977, σ. 199).

Σύγχρονη Ψυχιατρική - Μια καλύτερη Ψυχιατρική;

Η ψυχιατρική του μέλλοντος έτσι όπως προβάλλει στον ορίζοντα φαίνεται να έχει ακόμη πιο αποκρουστική μορφή: Ψυχίατροι και ειδικοί των φαρμάκων, σκέφτονται την ανάπτυξη νέων μορφών χορήγησης ψυχιατρικών φαρμάκων. Για παράδειγμα μελετούν την εμφύτευση φαρμάκων που θα απελευθερώνονται σταδιακά στη μήτρα ή στον ορθό. Σε αρουραίους, είναι ήδη δυνατή η εμφύτευση αποθεμάτων αλοπεριδόλης στους πίσω μύες που θα απελευθερώνουν την ουσία σταδιακά για ένα χρόνο. Οι άνθρωποι που έχουν διαγνωσθεί ως πάσχοντες από ψυχαναγκαστικές διαταραχές μπορεί να έχουν ένα τσιπ εμφυτευμένο στον εγκέφαλο τους που θα ρυθμίζει τις διαθέσεις τους. Η πιο πρόσφατη εξέλιξη έρχεται από την Αγγλία: Στο Νότιο Λονδίνο και στο Νοσοκομείο Maudsley ήδη διεξάγονται κλινικές δοκιμές για ένα σύστημα εντοπισμού των ψυχιατρικών ασθενών. Ένα μικρό λουράκι από χάλυβα τοποθετείται στον αστράγαλο του ασθενούς. Αυτό συνδέεται με ένα σύστημα εντοπισμού GPS το οποίο με τη βοήθεια ενός δορυφόρου είναι σε θέση να παρακολουθεί το άτομο όπου κι αν βρίσκεται. Στο πλαίσιο του Ελβετικού Προγράμματος για την Πρώιμη Ψύχωση ή αλλιώς του Schizophrenia Competence Network (Δίκτυο Αρμόδιο για τη Σχιζοφρένεια) παιδιά και έφηβοι με δυσκολίες στο σχολείο ή την οικογένεια είναι υπό παρακολούθηση, προκειμένου να ελέγχονται μακροπρόθεσμα με νευροληπτικά και συνεχή ψυχο-εκπαίδευση. Σύμφωνα με τη λεγόμενη «Σύσταση της Επιτροπής Υπουργών προς τα κράτη-μέλη για τη διασφάλιση της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας των ατόμων με ψυχικές διαταραχές και ιδιαίτερα αυτών που έχουν εισαχθεί ακούσια σε ψυχιατρικό ίδρυμα», η οποία έγινε δεκτή από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2005, η χορήγηση ηλεκτροσόκ χωρίς την προηγούμενη συγκατάθεση του ασθενούς, η ακούσια νοσηλεία χωρίς δικαστική εντολή, και η ακούσια θεραπεία εξωτερικών ασθενών θεωρούνται ηθικά αποδεκτά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη Συνθήκη της Λισαβόνας του 2007, θεσπίζει τον περιορισμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ψυχικά ασθενών. Δεδομένου ότι το προσδόκιμο ζωής των ψυχιατρικών ασθενών έχει ήδη μειωθεί κατά τουλάχιστον τρεις δεκαετίες-πιθανότατα κυρίως εξαιτίας των καρδιαγγειακών διαταραχών και του διαβήτη που προκαλούνται από τα ψυχοτρόπα φάρμακα (Aderhold, 2007)- είναι πλέον καιρός για αντίσταση σε διεθνές επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων και των ακαδημαϊκών κύκλων, κατά των απειλητικών διακρίσεων για τη ζωή των ψυχιατρικών ασθενών.

Συμπέρασμα
Δεδομένου ότι στις μέρες μας
εναλλακτικές στην προσφορά ανθρώπινης βοήθειας δεν είναι διαθέσιμες, οι άνθρωποι με συναισθηματικές δυσκολίες πρέπει να μάθουν να αντιμετωπίζουν το είδος της «βοήθειας» που προσφέρεται. Συνιστούμε λοιπόν, εφόσον δεν επιθυμούν να αποφασίζουν ξένοι για την δική τους τύχη, να προστατεύουν τον εαυτό τους από τις αυθαίρετες αποφάσεις των ψυχιάτρων ή από τη σωματική βλάβη, τοποθετώντας τις επιθυμίες τους σε γραπτή μορφή [σε «ψυχιατρικές διαθήκες» «πρότερες οδηγίες» (advance directives) ή «διαθήκες ασθενών», για παράδειγμα] ασκώντας άμεση επιρροή στην ποιότητα της θεραπείας που τους παρέχεται ή και να αρχίσουν να επεξεργάζονται εναλλακτικές λύσεις. Για το σκοπό αυτό, είναι χρήσιμο:

* Να οργανώνονται
* Να συνεργάζονται με τις κατάλληλες οργανώσεις, τα κατάλληλα Ινστιτούτα και τους κατάλληλους ανθρώπους
* Να ερευνούν (να αξιολογούν, για παράδειγμα, τα ψυχιατρικά προγράμματα ή τις εναλλακτικές προσεγγίσεις)
* Να εκπαιδεύουν τους εαυτούς τους και τους άλλους
* Να απαιτούν να συμμετέχουν στην ανάληψη ευθύνης για ό,τι τους αφορά και να παίρνουν μέρος στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα, προκειμένου να διασφαλίζεται η ποιότητα της φροντίδας τους και ποτέ να μην χάνουν τον έλεγχο της δικής τους μοίρας.

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, γραφεία κατάθεσης διαμαρτυριών, διαμεσολαβητές άνδρες και γυναίκες μπορούν να βοηθήσουν ανήμπορους ψυχιατρικούς ασθενείς να διεκδικήσουν τη βοήθεια, καθώς και τα πολιτικά και ανθρώπινα δικαιώματα, που τους οφείλονται..
Φυσικά, αυτή η προσπάθεια για τη δημιουργία εναλλακτικών προσεγγίσεων πέραν της Ψυχιατρικής και για τη δημιουργία ανθρώπινων συνθηκών μεταχείρισης, αφορά όλους, συμπεριλαμβανομένων των ψυχολόγων, που ενδιαφέρονται για τη υγεία και την ενίσχυση της δύναμης του ατόμου για ζωή, αλλά και για μια κοινωνία που βασίζεται στην αποδοχή και στα ίσα δικαιώματα. Πώς μπορεί ένα άτομο να βοηθηθεί μέσω της ψυχοθεραπείας, εάν έχει ψυχιατρικά ταπεινωθεί και του έχουν χορηγηθεί ψυχοφάρμακα που είναι σε θέση να επιφέρουν αλλαγές στην προσωπικότητά του; Πόσο αποτελεσματική μπορεί να είναι η υποστηρικτική θεραπεία όταν η αποκάλυψη και η επίλυση των συγκρούσεων έχει καταστεί αδύνατη από την αρχή; Τι νόημα έχει η προσπάθεια να καταλήξουμε στην καλύτερη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, όταν τα νευροληπτικά εμποδίζουν την εκδήλωση ψυχωσικών καταστάσεων λόγω της τάσης τους να προκαλούν απάθεια, ενώ περίπου τα δύο τρίτα των θεραπειών με ψυχοφάρμακα
μπορούν να οδηγήσουν σε κατάθλιψη μέχρι και σε αυτοκτονία; Δεν είναι καιρός πλέον οι ψυχολόγοι να αρχίσουν να μελετούν τις συνέπειες των ψυχοτρόπων φαρμάκων και να υιοθετούν όλο και περισσότερο την πρακτική της μη συμμόρφωσης;
Είναι καιρός να ενταχθεί στην κατάρτιση των επαγγελματιών ψυχικής υγείας και των ακαδημαϊκών η κατανόηση του λόγου των χρηστών/ επιζώντων της ψυχιατρικής. Και είναι καιρός οι ίδιοι οι χρήστες
και επιζώντες της ψυχιατρικής να αναγνωριστούν ως οι πιο βαθύς γνώστες των αξιών, των νοηματοδοτήσεων και των σχέσεών τους και επομένως να αναγνωριστούν ως οι κατεξοχήν «ειδικοί» (Bracken, 2007). Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για εκείνους που έχουν ξεπεράσει τα συναισθηματικά και ψυχιατρικά τους προβλήματα.
Οι χρήστες και επιζώντες της ψυχιατρικής πρέπει να σκέφτονται και να προσεγγίζουν
αυτή την κατάσταση με προσοχή. Το γεγονός ότι κάποιος ανήκει στην κατηγορία των χρηστών ή επιζώντων της ψυχιατρικής δεν τον καθιστά από μόνο του καλύτερο άνθρωπο. Είναι πολύ σημαντικό να δείχνουμε τον απαιτούμενο σεβασμό στις συναλλαγές μεταξύ μας ακόμη κι όταν οι προτιμήσεις μας διαφέρουν και να θέτουμε ως στόχο την παραγωγική συνεργασία με όλους εκείνους που αγωνίζονται κατά της στέρησης του λόγου, της καταπίεσης, της εκμετάλλευσης, και της τυποποίησης των ανθρώπων. Πρέπει επίσης να είμαστε προσεκτικοί έτσι ώστε να μη δημιουργούμε νέες εξαρτήσεις. Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι, εκτός από την υγεία, δεν υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό από την ελευθερία και την ανεξαρτησία.
Επιτρέψτε μου στο σημείο αυτό να εκφράσω τις θερμές ευχαριστίες μου προς το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Τμήμα
Ψυχολογίας για το θαρραλέο βήμα που πραγματοποιούν με την αναγόρευσή μου σε επίτιμο διδάκτορα 2.

Ελπίζω ότι αυτό το πανεπιστήμιο, το οποίο τίμησε με αυτό τον τρόπο την εμπειρία των χρηστών και επιζώντων της ψυχιατρικής θα αποτελέσει παράδειγμα για άλλα πανεπιστήμια, έτσι ώστε η φωνή των επιζώντων να ακουστεί και να υποστηριχθούν στον αγώνα τους για ανθρώπινα δικαιώματα.

Υποσημειώσεις:

1 Η μετάφραση στην αγγλική γλώσσα έγινε από τη Mary Murphy. Ευχαριστώ τον Darby Penney για τη βοήθειά του σε θέματα μετάφρασης.
2 Έχω εκφράσει δημόσια την ευγνωμοσύνη μου σε όλους όσους υπήρξαν συνοδοιπόροι μου τα τελευταία 30 χρόνια. Το κείμενο υπάρχει στο διαδίκτυο, στον ιστότοπο
www.peter-lehmann.de/danke.

Μετάφραση στα ελληνικά: Λία Φίγγου

 

 

Σύντομο βιογραφικό

Ο Peter Lehmann γεννήθηκε το 1950, στο Calw της Γερμανίας. Σπούδασε στο Παιδαγωγικό Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, Τμήμα Επιστημών Αγωγής, Κοινωνικής Εργασίας και Κοινωνικής Παιδαγωγικής από όπου αποφοίτησε το 1977 ως διπλωματούχος Κοινωνικός Παιδαγωγός. Τον ίδιο χρόνο βιώνει μια σημαντική διακοπή της βιογραφικής του πορείας που οδηγεί στην ακούσια, χωρίς δικαστική απόφαση, εισαγωγή του σε δημόσιο Ψυχιατρείο στην Γερμανία. Κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού του βίωσε μια σειρά από παραβιάσεις της σωματικής του ακεραιότητας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειάς του αλλά και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του. Απαξιωτικές για τα δικαιώματά του εμπειρίες είχε και μετά την έξοδό του από το Ψυχιατρείο όπως υπερβολική χορήγηση ψυχοφαρμάκων, άρνηση πρόσβασης στον ψυχιατρικό του φάκελο κ.λ.π.

Οι προσωπικές αυτές εμπειρίες τον οδήγησαν από το 1979 σε επιστημονικές και ανθρωπιστικές δράσεις κατά της ψυχιατρικής αυθαιρεσίας και στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία τόσο στη Γερμανία όσο και διεθνώς.

 

Διαβάστε σχετικά...

ΨΗΦΙΣΜΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΟΥΣ ΚοιΣΠΕ-(κατηγορία α΄του νόμου 2716/99)

Καταιγισμός αποκαλύψεων τις τελευταίες μέρες για την κατάσταση στο σύστημα ψυχιατρικής φροντίδας αυτής της χώρας. Στις 28 Ιουνίου «ανεβαίνουν» στο  διαδίκτυο  (Indymedia και αλλού) φωτογραφίες από το οικοτροφείο της εταιρείας ΕΨΑΜΥ στον Ασπρόπυργο που εμφανίζουν δεμένους πάνω στο κρεβάτι τους ενοίκους της δομής, Όπως συνάγεται, οι ένοικοι μένουν δεμένοι συστηματικά όλη τη νύχτα και αρκετές ώρες το μεσημέρι. Ακολουθούν σχετικά δημοσιεύματα στον Τύπο.

 

Λίγες μέρες μετά έρχονται δημοσιεύματα για το κλείσιμο οικοτροφείου ηλικιωμένων της εταιρείας ΚΛΙΜΑΚΑ στη Κέρκυρα, όπου απολύθηκε όλο το προσωπικό με την κατηγορία ότι όλο, ή μέρος αυτού, εμπλέκονταν, «εδώ και χρόνια» στη συστηματική κακοποίηση και το βασανισμό των υπερηλίκων ενοίκων του οικοτροφείου (δημοσιεύτηκε και σχετική φωτογραφία).

Ταυτόχρονα με όλα αυτά το BBC βγάζει μέσα από το ραδιόφωνο και το διαδίκτυο ρεπορτάζ που έκανε στο Δρομοκαίτειο, όπου αποκαλύπτονται, αμετάβλητες, οι γνωστές και από το παρελθόν εικόνες της ιδρυματικής βαρβαρότητας, που κάνουν το γύρο του κόσμου και δημοσιεύονται και στον ελληνικό τύπο.

Τα σχόλια περιττεύουν, οι αποκαλύψεις μιλούν από μόνες τους. Απλώς «έτυχε» να αφορούν αυτά τα οικοτροφεία και αυτό το ψυχιατρείο Αν πάνε και σε άλλα, είναι πολύ πιθανό ότι τα ίδια ή αντίστοιχα αίσχη θα δουν…

Η βιτρίνα του εξωραϊσμού της ιδρυματικής βαρβαρότητας, που απλώς άλλαξε μορφή με τη λεγόμενη «ψυχιατρική μεταρρύθμιση», δεν μπορούσε παρά να έρθει η στιγμή να ραγίσει…

Tο ράγισμα, όμως, της βιτρίνας δεν είναι παρά το σύμπτωμα της κατάρρευσης του όλου σαθρού συστήματος που ακούει στο όνομα "Ψυχαργώς" και "ψυχιατρική μεταρρύθμιση". Το σύστημα καταρρέει κάτω από τον οικονομικό στραγγαλισμό που έχει επιβάλλει το Υπουργείο Υγείας και η κυβέρνηση σ΄ενα σαθρό (νεοιδρυματικό και κατακερματισμένο) θεσμικό πλαίσιο, στη βάση του οποίου οικοδομήθηκε.

Το Υπουργείο σπεύδει τώρα να μαζέψει τα συντρίμια. Το δημοσίευμα της Ελευθεροτυπίας (8/7/09) υπαινίσσεται ότι το Υπουργείο θα προχωρήσει στην καινοφανή για την πολιτική της τωρινής κυβέρνησης (πολιτική ασταμάτητων ιδιωτικοποιήσεων των πάντων) ενέργεια της "δημοσιοποίησης" του οικοτροφείου. Γίνεται αναφορά στα παραθυράκια που εισήγαγε ο νόμος του 2007 του Αβραμόπουλου για τις "Προμήθειες", με τα οποία ευοδώνεται η μονιμοποίηση στο Δημόσιο εργαζομένων στον ιδιωτικό μη κερδοσκοπικό τομέα. Θυμόμαστε μάλιστα ότι, ενώ ελάχιστοι είχαν αντιληφθεί το σχετικό παραθυράκι, κάποιοι, "αρμοδίως" πληροφορημένοι, είχαν σπεύσει να κάνουν αιτήσεις πριν την ημερομηνία που εξέπνεε η προθεσμία που όριζε ο νόμος, ο οποίος, όμως, μεταξύ άλλων όριζε ως προϋπόθεση για την όλη διαδικασία, την θετική εισήγηση από τη μεριά των υπευθύνων του ιδιωτικού φορέα.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, αυτός δεν είναι ένας νόμος για δημοσιοποίηση της ψυχικής υγείας, ούτε, αλλωστε, ενδεχόμενη μονιμοποίηση των εργαζομένων στο εν λόγω οικοτροφείο θα σήμαινε ότι υπάρχει ένα τέτοιο σχέδιο ή προοπτική από την παρούσα κυβέρνηση (ή και την "αξιωματική της αντιπολίτευση"). Απλώς, καθώς το σαθρό οικοδόμημα της "μεταρρύθμισης" καταρρέει, η κυβέρνηση, στο βαθμό που επιβεβαιωθεί αυτή η κίνηση ή πρόθεση, σπεύδει για τους δικούς της λόγους, να δώσει μια συγκυριακή λύση.

Αλλες, όμως, πληροφορίες προκρίνουν ως πιο πιθανή μια άλλη διαδρομή των εξελίξεων : την αναζήτηση από τον "εργοδότη" (την κυβέρνηση) ενός άλλου "αναδόχου" (δηλαδή, μιας άλλης εταιρείας) που θα δεχτεί να αναλάβει την διαχείριση του εν λόγω οικοτροφείου (αφήνοντας, πιθανώς, την ανάληψή του από το ΨΝ Κέρκυρας ως έσχατη λύση, αν αποτύχει η αναζήτηση διαδόχου ιδιωτικού σχήματος).

Ισως το κλείσιμο (η εγκατάλειψη) του οικοτροφείου "Αργώς" στην Κέρκυρα από την "Κλίμακα" να είναι η αρχή μιας χιονοστιβάδας άλλων "αναδόχων της αποασυλοποίησης" που αποσύρονται από μια επιχείρηση που δεν "βγάζει" πλέον, "πουθενά και τίποτα.....".  

 

Θεσσαλονίκη 1/10/2010

Εμείς οι εργαζόμενοι σε διάφορους Κοινωνικούς Συνεταιρισμούς Περιορισμένης Ευθύνης στην Ελλάδα που  συναντηθήκαμε κατά την διάρκεια της  Ημερίδας  που πραγματοποιήθηκε την 1/10/2010 στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με   θέμα : «ΚοιΣΠΕ: Κοινωνικές Επιχειρήσεις ή Επιστροφή στην Εργασιοθεραπεία»  , συζητήσαμε και αξιολογήσαμε την  μέχρι τώρα εμπειρία μας , διατυπώσαμε τα προβλήματα μας και καταγράψαμε τις προοπτικές. Αποφασίσαμε να  ενημερώσουμε τις αρμόδιες αρχές –φορείς  για τα παρακάτω προβλήματα αλλά και αιτήματά μας που έχουν σχέση τόσο  με τα ανθρώπινα δικαιώματά  και την παραβίασή τους όσο και τις  συνθήκες εργασίας   και  προοπτικές των ΚοιΣΠΕ:

1.Εφόσον έχουμε δικαιοπρακτική ικανότητα ζητούμε να έχουμε πλειοψηφία στην σύνθεση του ΔΣ των ΚοιΣΠΕ  όπως επίσης και στο   δικαίωμα συμμετοχής σε όλες τις προβλεπόμενες διοικητικές θέσεις(Πρόεδρος,Γραμματέας,Ταμίας ,Εποπτικό Συμβούλιο)

Θεωρούμε αντιφατικό το να αντιμετωπιζόμαστε με το νόμο ως μέτοχοι χωρίς τα δικαιώματα όλων των άλλων μετόχων.

2.Αναφορικά με τις παντός είδους Ενώσεις ή Ομοσπονδίες ΚοιΣΠΕ να καθορίζεται με  νομοθετική ρύθμιση και να εξασφαλίζεται η πλειοψηφία των  μελών-αντιπροσώπων της  πρώτης κατηγορίας σε όλα τα όργανα.

3.Αλλαγή της παραγράφου 15 του άρθρου 12 του νόμου 2716/99

4.Οι διοικητικοί-διαχειριστικοί μηχανισμοί και τα στελέχη των ΚοιΣΠΕ υποβάλλουν προγράμματα  αποκλειστικά με την λογική της απορρόφησης κονδυλίων χωρίς να διασφαλίζεται ουσιαστικά η βιωσιμότητα και  η διάρκεια.. Αυτό οδηγεί στην κατασπατάληση των χρημάτων.

Όταν δε ολοκληρώνεται η χρηματοδότηση( ο χρόνος του μέλιτος) τότε κλείνουν οι μονάδες αυτές .Εξαναγκαζόμαστε  σε παραίτηση γιατί μένουμε απλήρωτοι για μεγάλο χρονικό διάστημα ή απολυόμαστε.

5..Προσλαβάνονται  συνήθως άτομα με κομματικά-ρουσφετολογικά κριτήρια εκτός των ατόμων της πρώτης κατηγορίας. Η αναλογία των προσλαμβανομένων καθώς και οι αμοιβές  χαρακτηρίζονται από διακρίσεις σε βάρος μας  παραβιάζοντας την κοινή λογική καθώς και την ίδια την νομοθεσία

6.. Προσλαμβάνονται διαρκώς άτομα που στελεχώνουν τις διοικητικές και διαχειριστικές υπηρεσίες,  δημιουργούν μια τεράστια γραφειοκρατία   και επιβαρύνουν οικονομικά τους ΚοιΣΠΕ

7.Η αμοιβή είναι δυσανάλογη του κόπου μας ,πράγμα που μας οδηγεί μετά την λήξη των χρηματοδοτήσεων σε συνθήκες αναγκαστικής εργασιοθεραπείας.

Αν πιστεύεται ότι τα παραπάνω δεν μπορούν να επιλυθούν να μας απαντήσετε για ποιόν λόγο δεν μπορούν να επιλυθούν.

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι οι ΚοιΣΠΕ παρόλο που χρησιμοποιούν κατά κόρο δημόσια χρήματα και περιουσία -συν τις χρηματοδοτήσεις-, οδηγούνται στην πλειοψηφία τους σε κατάρρευση μετά την λήξη των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων.

Όσα χρήματα και αν ξοδευτούν ή μάλλον σπαταληθούν αν δεν αντιμετωπιστούν άμεσα τόσο τα νομοθετικά , τα διοικητικά-διαχειριστικά και  τα οργανωτικά προβλήματα δεν πρόκειται να γίνουν ποτέ βιώσιμοι.

 

 

 

Η τηλεκάμερα αποτυπώνει ένα σώμα δεμένο στο κρεβάτι, μέχρι και τη στιγμή του θανάτου του.

 

Βίντεο που προβλήθηκε πρόσφατα από την RaiTre: ένας άντρας, ο 58χρονος δάσκαλος Φράνκο Μαστροτζιοβάνι, νοσηλεύεται, στις 31 Ιουλίου 2009, με αναγκαστική νοσηλεία στο ψυχιατρικό τμήμα του νοσοκομείου San Luca, στην Vallo della Lucania, της επαρχίας του Salerno.

Μπαίνει περπατώντας, καθηλώνεται και πεθαίνει μετά από τέσσερις ημέρες...

 

 

Ο εισαγγελέας στέλνει στο δικαστήριο 6 γιατρούς (συμπεριλαμβανομένου του διευθυντή ψυχιάτρου του τμήματος) και 8 νοσηλευτές της μονάδας.

Η δίκη έχει προσδιοριστεί για τις 28 Ιουνίου.

Η υπόθεση έχει πάρει μεγάλη δημοσιότητα στην Ιταλία, μέσα από την τηλεόραση, τον Τύπο, διάφορα blog κλπ.

Στο μεταξύ, το εν λόγω τμήμα παραμένει κλειστό, εκτός λειτουργίας.

Το υλικό του βίντεο, που προμήθευσε τα αδιάσειστα στοιχεία του συμβάντος, πάνω στα οποία βασίζεται και η ποινική δίωξη των κατηγορουμένων, προέρχεται από τις τηλεκάμερες που ήταν τοποθετημένες μέσα στο δωμάτιο που νοσηλευόταν ο Φρ. Μαστροτζιοβάνι.

(Πρόκειται για εισήγηση του κ.Γ.Γιαννουλόπουλου στο συνέδριο Κοινωνία και Ψυχική Υγεία που έγινε στις 20-21/10/2007 στη Θεσσαλονίκη)



 

Είμαι ο Γιαννουλόπουλος Γιώργος, εργαζόμενος στην εργασιακή δομή «Καφενείο» στο Ψ.Ν.Α. Δαφνί, ιδρυτικό μέλος του συλλόγου «Αλκυονίδες», αναπληρωματικό μέλος της Ειδικής Επιτροπής Προστασίας Ατόμων με Ψυχικά Προβλήματα του Υπουργείου Υγείας.
Η έκφραση «δικαιώματα των ψυχικά πασχόντων» είναι οξύμωρη. Γιατί λέγοντας ψυχικά πάσχων σημαίνει ότι «αυτοδίκαια» το άτομο αυτό δεν έχει δικαιώματα. Είναι πράγμα, «res» (λατ.). To να λένε ορισμένοι ψυχίατροι, ψυχίατροι που ανήκουν στο κλασικό ψυχιατρικό κατεστημένο, ότι φτιάχνουν χάρτα δικαιωμάτων των «αρρώστων» στην πραγματικότητα αυτοκαταργούνται ως ψυχίατροι, γιατί η ψυχιατρική τέχνη σημαίνει εξ ορισμού παραβίαση των δικαιωμάτων των πολιτών που χαρακτηρίζονται ως ψυχικά πάσχοντες.
Οπότε, ή δεν το εννοούν ή ξεγελούν τον εαυτό τους. Εκτός ορισμένων –λίγων- οι οποίοι πράγματι το εννοούν και γι’ αυτό τον προσανατολισμό τους αντιμετωπίζουν την αποδοκιμασία των κλασικών συναδέλφων τους. Το λιγότερο. Και στο κάτω-κάτω πώς να εμπιστευθείς το όψιμο ενδιαφέρον κάποιων που είναι υπεύθυνοι για τα σημερινά χάλια του χώρου ότι τώρα θέλουν το καλό μας. Ενός χώρου που κατά τα άλλα έγινε για να προσφέρει τις υπηρεσίες του στους πολίτες όπως ισχυρίζονται.
Ένα βασικό δικαίωμα θέλουμε. Να έχουμε όλα τα δικαιώματα ενός πολίτη που δεν έχει χαρακτηρισθεί ψυχικά πάσχων.
Για παράδειγμα, παρότι ο ποινικός κώδικας λέει ότι καμιά ποινή δεν εφαρμόζεται χωρίς τον νόμο που την ορίζει ως πράξη αποδεχόμενη ποινή στερητική της ελευθερίας κάποιου, στην πράξη ο εισαγγελέας μπορεί να διατάξει την κράτηση σε ψυχιατρείο χωρίς τη θέληση αυτού του πολίτη και μάλιστα χωρίς αυτός ο πολίτης να έχει παραβεί κάποιο νόμο, χωρίς να έχει διαπράξει κάποιο αδίκημα. Δηλαδή του εφαρμόζεται μία ποινή, αναγκαστική νοσηλεία, και μάλιστα χωρίς να ισχύουν γι’ αυτόν οι διατάξεις του νόμου που προστατεύουν τα δικαιώματα των κρατουμένων. Από εδώ και πέρα, η διάρκεια κράτησής του εξαρτάται από τη γνώμη του γιατρού, δηλαδή από έναν άλλο πολίτη, χωρίς να μπορεί να κάνει ένσταση γι’ αυτό.
Οποιοσδήποτε χάρτης δικαιωμάτων περιέχει ή υπονοεί την έννοια «ψυχικά άρρωστος» είναι κοροϊδία και συμφέρει μόνο αυτούς που θέλουν να χαράξουν μια γραμμή ανάμεσα στο εμείς και στο οι άλλοι, ανάμεσα στους αποδεκτούς και τους μη αποδεκτούς.
Αποδεκτοί είναι όσοι αποδέχονται και υιοθετούν τις συμπεριφορές και τις δράσεις που έχει μια κοινωνία σε έναν ορισμένο χώρο και χρόνο.
Μη αποδεκτοί είναι όσοι κινούνται έξω από τα όρια που η ίδια η κοινωνία, το κράτος, το σύστημα καθορίζουν ανάλογα με τα οικονομικά κυρίως συμφέροντά τους, και είναι δυνητικά διαλυτικοί παράγοντες της κοινωνικής συνοχής που χρειάζονται προκειμένου να προστατέψουν αυτά τα συμφέροντα.
Και εδώ δεν μιλάω μόνο για τους λεγόμενους ψυχικά πάσχοντες.
Για την αναγκαστική νοσηλεία που ανέφερα, ο ψυχίατρος στην ουσία καλείται να πάρει πολιτική θέση, αποφασίζοντας το επικίνδυνο ή όχι ενός βίαια περιορισμένου πολίτη• καλείται να αποφασίσει αν αυτός ο πολίτης είναι επιζήμιος για τις σκέψεις του και τις πράξεις του, για τα συμφέροντα που εκπροσωπεί ο παραγγέλων αυτή.
Αν είναι φορέας κάποιου ανεπιθύμητου για το σύστημα παράγοντα σκέψης ή δράσης. Καλείται ο ψυχίατρος να γίνει χωροφύλακας με εξαιρετικά μεγάλες αρμοδιότητες και δυνατότητες• καλείται να αποφασίσει να κάνει τον διαχωρισμό ανάμεσα στα άτομα με αποδεκτές συμπεριφορές για το σύστημα, με πλήρη δικαιώματα, όσα τέλος πάντων αναγνωρίζει το σύστημα ως δικαιώματα στους υπηκόους του, και στα άτομα με μη αποδεκτές συμπεριφορές και τρόπους δράσης, τα οποία θα έχουν από ελάχιστα έως κανένα δικαίωμα, ως επιζήμια για το κράτος, το σύστημα, την κοινωνία.
Απ’ ότι φαίνεται μπορεί ανά πάσα στιγμή ο κάθε πολίτης κυρίως ο μη προνομιούχος να σταλεί με το παραμικρό για ψυχιατρική γνωμάτευση-εξέταση, και αν κριθεί από κάποιο κλαδί του δέντρου του κράτους ως επικίνδυνος για αυτό, για «θεραπεία», χωρίς τη θέλησή του, χωρίς την αποδοχή του.
Τον τελευταίο καιρό γίνεται πολύς λόγος για γονιδιακή προδιάθεση στις ψυχικές παθήσεις. Όπως έχω ξαναπεί, εγώ γυρνάω στα ψυχιατρεία από το 1975. Τις μόνες κατηγορίες λεγομένων ψυχασθενών που έχω συναντήσει είναι οι ταλαίπωροι, οι άνεργοι, οι απένταροι, οι φουκαράδες αυτοί που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα. Και ρωτάω: Μόνο στις κατώτερες οικονομικά τάξεις, στους φτωχούς επιλεκτικά έχουν τα γονίδια προδιάθεση για ψυχικές παθήσεις; Οι πλούσιοι ή έχουν ανοσία, ή ανώτερου τύπου γονιδίωμα, ή προωθείται η άποψη ότι κάθε φτωχός με παρεκκλίνουσα συμπεριφορά είναι λανθάνων ψυχασθενής με ότι αυτό μακροπρόθεσμα συνεπάγεται;
Γιατί μόνο οι φτωχοί ψυχασθενείς αντιμετωπίζονται σαν μιάσματα της κοινωνίας. Δεν είναι πιο απλό να παραδεχθούμε ότι το είδος της κοινωνίας που έχουμε φτιάξει βγάζει στο περιθώριο όλο και πιο πολλούς ανθρώπους και ο συνδυασμός κοινωνικών πιέσεων και ανέχειας φθείρει τον ψυχισμό και αναγκάζει πολλούς να ζητήσουν ψυχιατρική βοήθεια, που βεβαίως χορηγείται ευχαρίστως και απλόχερα εξουδετερώνοντάς τους διά βίου, ενώ το μόνο που θέλουν είναι να μαζέψουν τα προσωρινά διασπασμένα κομμάτια της προσωπικότητάς τους;
Σε προσωπικό επίπεδο, αν ήξερα τότε παλιά ότι η κίνησή μου να προσφύγω σε ψυχίατρο για να λύσω μια προσωρινή, όπως κατανοώ σήμερα, διάσπαση της προσωπικότητάς μου, ένα προσωρινό αδιέξοδο, που θα επανερχόταν, θα γιατρευόταν μόνο του, θα κατάληγε να στερηθώ των περισσοτέρων δικαιωμάτων που θα είχα ως ελεύθερος πολίτης, όσο ελεύθερος του επιτρέπεται να είναι κανείς σήμερα, θα προτιμούσα χίλιες φορές να διαπράξω ένα ποινικό αδίκημα όσο σοβαρό και αν ήταν αυτό και όσες επιπτώσεις και αν είχε.
Φυσικά μιλάω μόνο για τον εαυτό μου και δεν το συνιστώ σε κανέναν αυτό, αλλά ίσως και άλλοι να έχουν κάνει αυτές τις σκέψεις…
Δεν είχα πάντοτε αυτές τις ακραίες απόψεις. Μέχρι πριν από ένα–δύο χρόνια π.χ. νόμιζα ότι οι εργαζόμενοι στον τομέα της λεγόμενης ψυχικής υγείας ήθελαν μόνο το καλό των λεγομένων ψυχικά αρρώστων και ότι είχαν όλοι τις καλύτερες προθέσεις.
Τότε μου ζητήθηκε από ένα πρόσωπο, που μέχρι τότε εμπιστευόμουν απόλυτα και με μία γελοία δικαιολογία, να προδώσω σε ένα κρίσιμο θέμα έναν άνθρωπο για τον οποίο ένοιωθα ευγνωμοσύνη• θεώρησε δεδομένο ότι αν κάποιος χαρακτηρισθεί «τρελός» δεν έχει ούτε αρχές ούτε αξιοπρέπεια. Εγώ έχω όμως.
Αυτό και ορισμένα γεγονότα που ακολούθησαν με έκαναν να αλλάξω τη γνώμη που είχα. Τότε άρχισα να ψάχνω και να ψάχνομαι. Τότε άρχισα να καταλαβαίνω ότι αν εξαιρέσει κανείς τους αρρώστους με οργανικές διαταραχές που επηρεάζουν τον ψυχισμό τους, οι υπόλοιποι είναι ενοχλητικοί -για να το πω κομψά- για την κάθε εξουσία και η ψυχιατρική γνωμάτευση είναι ένας από τους τρόπους για να τεθούν στο περιθώριο μόνιμα.
Υπάρχουν στο χώρο της ψυχικής υγείας εργαζόμενοι που τα ξέρουν αυτά και αντιδρούν, υπάρχουν εργαζόμενοι που τα ανέχονται, και υπάρχουν εργαζόμενοι που τα απολαμβάνουν.
Όπως λέει και η παροιμία «Αν θέλεις να διαπιστώσεις τον χαρακτήρα ενός ανθρώπου δώστου δύναμη». Και πολλοί πίσω από την κοινωνική περσόνα κρύβουν τον αυστραλοπίθηκο. Μη μας λένε λοιπόν ότι θέλουν το καλό μας άνθρωποι που η φύση της δουλειάς τους είναι η παραβίαση των δικαιωμάτων μας προκειμένου να την κάνουν.
Μην ξεχνάμε ότι τα οποιαδήποτε μέτρα, εναντίον οποιασδήποτε μειοψηφίας, παίρνονται με τη βία, με τη δύναμη της ισχύος στην ουσία με τη δύναμη των όπλων, αυτών που μπορούν να την επιβάλλουν και όχι στο όνομα του όποιου νεφελώδους δικαίου, εκτός αν κάποιος εννοεί ότι το δίκαιο είναι με το μέρος, το έχουν οι λίγοι, οι όποιοι λίγοι στον όποιο τόπο, στον όποιο χρόνο που θέλουν τους πολλούς καλοκουρδισμένα αυτόματα να χορεύουν και να δουλεύουν στον ίδιο σκοπό, στην ίδια νότα και η δική μας παραφωνία ενοχλεί τα ευαίσθητα αυτιά τους.
Και σαν να μην φτάνει αυτό υπάρχουν, όπως αναφέρει συχνά και ο τύπος, και άτομα που κερδοσκοπούν ασύστολα στο χώρο της λεγόμενης ψυχικής υγείας. Κερδοσκοπούν ασύστολα σε βάρος αυτών που υποτίθεται ότι χρειάζονται περισσότερη βοήθεια απ’ όλους. Υποτίθεται.
Και το κάνουν αυτό γιατί είναι σε γνώση, γνωρίζουν ότι οι λεγόμενοι ψυχασθενείς θεωρούνται πράγματα προς χρήση απ’ όλους, αντικείμενα και όχι υποκείμενα.
Όπως οι σκλάβοι του 19ου αιώνα στην Αμερική, οι οποίοι δια νόμου δεν υπήρχαν ως άτομα και στους οποίους δεν αναγνωριζόταν όχι μόνο η άποψη για κάτι αλλά ούτε καν η μαρτυρία για οτιδήποτε, όσο σοβαρό κι αν ήταν αυτό.
Πάρα πολλοί από τους εργαζόμενους στο λεγόμενο χώρο της ψυχικής υγείας αποδέχονται τα δικαιώματα των λεγόμενων ψυχασθενών μόνο στο μέτρο που τα δικαιώματα των λεγόμενων ψυχασθενών δεν παραβιάζουν τα δικαιώματα που έχουν αυτοί πάνω στους λεγόμενους ψυχασθενείς.
Όταν ο γνωστός Μπαζάλια έλεγε ότι ο ψυχασθενής είναι ένας άνθρωπος χωρίς δικαιώματα και μπορείς να τον κάνεις ό,τι θέλεις, το έλεγε σαν διαπίστωση. Εδώ όμως μια μερίδα των εργαζομένων στο χώρο το θεωρεί οδηγία έχω ακούσει σε μια «κλειστή» ολιγομελή σύναξη ψυχίατρο να υποστηρίζει ότι αν ένας ψυχασθενής «βοηθηθεί» να περάσει το πανεπιστήμιο σε 10 χρόνια θα έχει κάποια θέση που θα τον καθιστά επιβλαβή και επικίνδυνο (ίσως να διαθέτει διαχρονική τηλεπάθεια ο γιατρός αυτός). Και μάλιστα πρόσθεσε ειρωνικά ότι πολλοί από αυτούς θέλουν να γίνουν και ψυχίατροι. Είναι προφανές λοιπόν ότι αν χαρακτηρισθείς ψυχικά πάσχων ο χαρακτηρισμός είναι δια βίου, χωρίς να μπορείς να αρνηθείς αυτό τον χαρακτηρισμό και μάλιστα αν τον αρνηθείς όχι μόνο ισχύει αλλά φορτώνεσαι και με μια επιπλέον ψυχική πάθηση που λέγεται άρνηση αποδοχής της κατάστασής σου ή κάτι που έχει το ίδιο νόημα.
Εδώ στην χώρα μας όλοι οι μεγάλοι και οι τρανοί του χώρου δεν τολμούν να δηλώσουν ανοιχτά το προσδόκιμο της ζωής, την αναλογία θανάτων, μεταξύ ψυχασθενών και του γενικού πληθυσμού, καθώς και τον λόγο, την αιτία αυτών των θανάτων που έχει πάρει τη μορφή χιονοστιβάδας, με θανάτους κυρίως από αιτίες και αρρώστιες άγνωστες σχεδόν στο χώρο των ψυχασθενών παλαιότερα, αιτίες και αρρώστιες που σχετίζονται με τα ψυχοφάρμακα, τόσο μάλιστα που πολλοί από εμάς αναρωτιόμαστε αν αξίζει το ρίσκο να παίρνουμε ψυχοφάρμακα και να πεθαίνουμε πριν την ώρα μας.
Σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες οι πρώην νοσηλευόμενοι στα ψυχιατρεία αυτοπροσδιορίζονται ως επιζώντες της ψυχιατρικής θεραπείας και αν σκεφτούμε τις άμεσες ή έμμεσες παρενέργειες των ψυχοφαρμάκων τότε καταλαβαίνουμε ότι ορθώς αυτοπροσδιορίζονται έτσι. Όταν υπάρχουν τόσοι θάνατοι από εκφυλιστικές παθήσεις τότε για τι είδους θεραπεία μιλάμε; Με μια μικρή δόση παράνοιας θα μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι το σύστημα έχει αρχίσει ένα πρόγραμμα κοινωνικής ευγονικής.
Και κάτι για τις εξωνοσοκομειακές στεγαστικές δομές.
Παρατηρείται πολλές φορές ότι στην προσπάθεια να γίνουν ξενώνες και οικοτροφεία σε διάφορες περιοχές της χώρας, οι περίοικοι αντιδρούν σε αυτό και οι υπεύθυνοι προκειμένου να τους πείσουν τους λένε ότι οι μελλοντικοί ένοικοι είναι ακίνδυνοι για τους περίοικους γιατί είναι σε φαρμακευτική αγωγή που τους κάνει ακίνδυνους. Γιατί αυτό είναι το νόημα των όσων τους λένε. Πιστεύω ότι είναι λάθος να περνάει το μήνυμα στον κόσμο ότι προκειμένου να είναι ακίνδυνος κανείς πρέπει να παίρνει φάρμακα.
Δημιουργεί ένα προηγούμενο και καλό είναι να μην συνδέεται η μη επικινδυνότητα με τη λήψη φαρμάκων.
Όσο για το άλλο είδος των περιοίκων, οι οποίοι πείθονται μόνο όταν ακούνε ότι θα αυξηθεί ο τζίρος των καταστημάτων τους από την παρουσία των ενοίκων των στεγαστικών δομών στην περιοχή τους -δηλαδή ότι θα έχουν οικονομικό όφελος με άλλα λόγια μας αποδέχονται επί πληρωμή, αφήνω εσάς να σκεφθείτε ποιο είναι το ηθικό τους ανάστημα.
Κλείνω με την περίληψη που έδωσα για το πρόγραμμα της εκδήλωσης.
Κανένας δεν σκέφτεται σοβαρά να δώσει δικαιώματα στους ψυχικά ασθενείς ίδια με των υπολοίπων πολιτών γιατί τότε δεν θα είναι εύκολο να τα παραβιάζει εν ονόματι της υποτιθέμενης θεραπείας τους. Γιατί η παραβίαση των δικαιωμάτων των ψυχασθενών είναι η βάση της λεγόμενης θεραπείας τους και λέγοντας θεραπεία εννοούμε τη βίαιη προσαρμογή τους σε κοινωνικές συμπεριφορές που άλλοι επέλεξαν ως ορθές και λογικές.
Είμαι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε ερώτηση ή διευκρίνιση.
Ευχαριστώ.
 

Γιώργος Γιαννουλόπουλος **

Νέα του Blog

Το αδύνατο που έγινε δυνατό

20.02.2017 | Slider
Εμφανίσεις: 1827